Zbiór naukowych dzieł poświęconych sandomierskiej kolegiacie/katedrze pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny powiększył się o kolejne – rozprawę doktorską Pani Olgi Tuszyńskiej-Szczepaniak, zatytułowaną „Architektura i rzeźba kolegiaty w Sandomierzu”. Jej autorka odbyła studia w Katedrze Historii Sztuki na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego, egzamin magisterski zdała w 2012 roku.  Po studiach pracowała w Łodzi, w Centralnym Muzeum Włókiennictwa i w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków, aktualnie w rodzinnym Zgierzu w Parku Kulturowym Miasto Tkaczy, kontynuując – także naukowymi publikacjami – rozbudzone w czasie studiów zainteresowania architekturą i rzeźbą średniowieczną. W 2016 roku Rada Naukowa Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie otworzyła jej przewód doktorski, zwieńczony opracowaniem obszernej, dwutomowej rozprawy, przygotowanej w oparciu o szeroką podstawę materiałów źródłowych, archiwaliów, publikacji, a także rezultatów ważnych odkryć dokonanych w trakcie niedawnej (2009–2011; 2018–2019) renowacji sandomierskiej katedry.

W pracy zostały obszernie omówione dzieje i przekształcenia gmachu

tej wspaniałej świątyni fundacji króla Kazimierza Wielkiego, zaprezentowana wnikliwa analiza stylistyczna i genetyczna jej architektury i rzeźby architektonicznej oraz tematy i treści ideowe dekoracji rzeźbiarskiej partii sklepienia korpusu nawowego. Rozprawę dopełnia obszerny katalog omawianych elementów rzeźbiarskich oraz obszerny album ilustracji.

Rozprawa Pani Olgi Tuszyńskiej-Szczepaniak została przygotowana pod kierunkiem dr. hab. Tadeusza Jurkowlańca, profesora w Instytucie Sztuki PAN, wybitnego znawcy sztuki średniowiecznej, zwłaszcza rzeźby, sandomierzanina, absolwenta II Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki (matura 1967), członka Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego, autora ważnych sandomirianów związanych z wystrojem kościoła św. Jakuba i dziejami jego konserwacji, publikowanych w ostatnich latach, m.in. na łamach „Biuletynu Historii Sztuki” i „Zeszytów Sandomierskich”. Recenzentami pracy byli prof. dr hab. Jarosław Jarzewicz (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu) oraz dr hab. Marek Walczak, profesor w Instytucie Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W dniu 31 maja 2022 r. w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie miała miejsce publiczna – zakończona powodzeniem – obrona rozprawy doktorskiej Pani Olgi Tuszyńskiej-Szczepaniak. Życzymy, aby jak najrychlej rozprawa ta ukazała się drukiem. Zachętą do tego niechaj będą słowa zaczerpnięte z recenzji dr. hab. Marka Walczaka: „Pomysł przygotowywania monografii drugiego pod względem rangi kościoła w diecezji krakowskiej, o bogatej historii, a w dodatku ufundowanego przez Kazimierza Wielkiego należy przywitać z entuzjazmem”.

Krzysztof Burek